Literatuurgeschiedenis

Hieronder vind je een globaal overzicht van de literatuurgeschiedenis door de eeuwen heen en een aantal bekende werken die je vaak in de bovenbouw zult moeten lezen voor het vak Nederlands. Klik op een periode of een literair werk om er meer over te lezen.

PeriodeLiteraire stromingenPersonenLiteraire werkenSoort romans
Middeleeuwen

500 - 1500
-

-het Roelantslied (1200)

Walewein (ca. 1200)

van den vos Reynaerde (ca. 1260)

Karel ende Elegast (ca. 1270)

Beatrijs (ca. 1374)
Frankische romans of Karelromans (ridderromans)
Arthurroman

voorhoofse roman of chansons de geste
hoofse romans
- Keltische romans
- oosterse romans
- klassieke romans
Renaissance

1500 - 1700
realisme

estheticisme

classicisme
P. C. Hooft

J. van den Vondel

Bredero

Huygens
Warenar (1617)

Gijsbrecht van Aemstel (1637)

Klucht van de koe (1612)
-
De Verlichting


1700 - 1800
-Betje Wolff en Aagje Deken


Hiëronymus van Alphen
Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart (1782)utopische romans (utopieën)

imaginair reisverhaal

robinsonade

psychologische roman

ontwikkelingsroman
De Romantiek

1800 - 1875
realisme

escapisme

Multatuli

Hildebrand

Piet Paaltjens

Guido Gezelle
Max Havelaar (1860)

Camera Obscura (1871)

Snikken en grimlachjes (1876)



historische roman
Het Fin de Sìecle

1875 - 1914
impressionisme


naturalisme

symbolisme

sensitivisme

neoromatiek

fatalisme

socialisme

positivistisch-determinisme


empirisme
De beweging van Tachtig (de Tachtigers)

Willem Kloos

Lodewijk van Deyssel

Frederik van Eeden

Herman Gorter

Louis Couperus

A. Roland Holst

J. H. Leopold

Arthur van Schendel

J. C. Bloem
De Nieuwe Gids (literair blad)




De kleine Johannes (1887)





Eline Vere (1889), De stille kracht (1900)

familieromans

sociale romans
Het Interbellum

1914 - 1945
Modernisme

(historische) avant-garde
expressionisme

dada of dadaïsme

surrealisme

futurisme

vitalisme

nieuwe zakelijkheid
M. ter Braak

E. du Perron

F. Bordewijk

Martinus Nijhoff

H. Marsman

J. J. Slauerhoff

Nescio

Willem Elsschot

Simon Vestdijk
Forum (literair blad)



Bint (1934)

vrije verzen

poésie pure

poésie parlante of parlando-poëzie

sociaal-realistische romans

streekromans

Na de Tweede Wereldoorlog

1945 - 1970
existentialisme

surrrealisme
W. F. Hermans

Gerard Reve

Harry Mulisch

de Vijftigers of Experimentelen

Lucebert

Hanlo

Rodenko

Kouwenaar

Campert

Andreus
De donkere kamer van Damokles (1958)

De avonden (1947)

De aanslag (1982)

Podium (literair blad)


-
1970 tot hedenpostmodernismeOek de Jong

C. Buddingh

Bernlef
Revisor (literair blad)

Barbarber (literair blad)
readymades